Υπόθεση Sacco και Vanzetti

 

Άλλο ένα – επιτυχές ελπίζουμε – clopyright από το TV Χωρίς Σύνορα, για ένα θέμα που δεν είναι πολύ γνωστό.

 

 

 

Απρίλης του 1920. Οι νεαροί Ιταλοί μετανάστες Nicola Sacco και Bartolomeo Vanzetti κατηγορούνται για ληστεία μετά φόνου στην πολιτεία της Μασαχουσέτης. Παρότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη δίκη – παρωδία είναι περιστασιακές ενδείξεις, καταδικάζονται αμφότεροι σε θάνατο. Πέφτουν καταφανέστατα θύματα της ρατσιστικής προκατάληψης απέναντι στους μετανάστες, ιδιαίτερα αυτούς με ριζοσπαστικές ιδέες και δράση. Οι δύο άνδρες ήταν οπαδοί του Luigi Galleani, ενός Ιταλού αναρχικού που υποστήριζε την επαναστατική βία.

Την έκδοση της άδικης απόφασης ακολουθούν σφοδρές διαμαρτυρίες σε εργατικές περιοχές των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής, διαδηλώσεις και συλλογές υπογραφών που ζητούν την αναψηλάφηση της υπόθεσής τους. Παρόλα αυτά, το μόνο που καταφέρνουν είναι να αναβάλουν την εκτέλεση της ποινής. Οι δύο μάρτυρες εκτελούνται στις φυλακές της Charlestown, τα μεσάνυχτα της 23ης Αυγούστου 1927.

Πρώτος ο Sacco, ο οποίος πριν το ρεύμα διαπεράσει το κορμί του φώναξε «Ζήτω η αναρχία!» και πρόσθεσε πιο ήρεμος «αντίο γυναίκα μου, παιδιά μου και φίλοι μου». Ο Vanzetti δήλωσε πριν τον δέσουν στην ηλεκτρική καρέκλα «Επιθυμώ να δηλώσω ότι είμαι αθώος. Ποτέ δεν διέπραξα έγκλημα, κάποιες αμαρτίες ναι, αλλά ποτέ έγκλημα. Σας ευχαριστώ για όσα κάνατε για μένα. Είμαι αθώος για όλα τα εγκλήματα, όχι μόνο γι’ αυτό αλλά για όλα. Είμαι ένας αθώος άνθρωπος». Όταν τον έδεναν στην καρέκλα πρόσθεσε «Τώρα επιθυμώ να συγχωρέσω ορισμένους ανθρώπους γι’ αυτό που μου κάνουν».

Η είδηση της εκτέλεσης έβγαλε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους των έξι ηπείρων. Βίαια επεισόδια ξέσπασαν σε πολλές ευρωπαϊκές μητροπόλεις. Η συμβολική δικαίωση ήρθε μόνο 50 χρόνια μετά την εκτέλεσή τους, όταν ο Κυβερνήτης της Μασαχουσέτης Μάικλ Δουκάκης παραδέχτηκε πως η δικαιοσύνη δεν αποδόθηκε στην υπόθεσή τους και το στίγμα της καταδίκης θα έπρεπε να αφαιρεθεί οριστικά από τα ονόματα των Σάκο και Βαντσέτι.

Κάνει εντύπωση ότι σε μια εποχή τόσο μακρινή, τόσος πολύς κόσμος ξεσηκώθηκε αυθόρμητα για να υπερασπιστεί σθεναρά δύο αθώους ανθρώπους, αλλά και δύο ριζοσπάστες επαναστάτες. Μια εποχή με το κίνημα των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων ακόμα σε πρώιμο στάδιο, αλλά με την αύρα της ματωμένης Πρωτομαγιάς του Σικάγο, της μεξικάνικης και της Οχτωβριανής επανάστασης νωπή ακόμα. Μια εποχή ακόμα χωρίς ραδιόφωνο – για τους περισσότερους – τηλεόραση και ίντερνετ. Με τον προφορικό και το γραπτό λόγο κύρια μέσα διάδοσης των ειδήσεων και των ιδεών.

Οι Σάκο και Βαντσέτι θυσιάστηκαν άδικα, αλλά όχι μάταια. Σφυρηλάτησαν την αγωνιστική συνείδηση των σύγχρονων και νεότερων συντρόφων τους και ενέπνευσαν τους εξεγερμένους στις δεκαετίες που ακολούθησαν. 82 χρόνια μετά, σε μια διαφορετική αλλά επίσης δύσκολη εποχή για τα ανθρώπινα και τα εργατικά δικαιώματα, την κοινωνική δικαιοσύνη, τους μετανάστες και το σεβασμό της διαφορετικότητας, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε και να παραδειγματιζόμαστε από τέτοιους αγνούς αγωνιστές και μάρτυρες.

 

«Δεν θα ευχόμουν ποτέ σ’ ένα σκυλί, δεν θα ευχόμουν ποτέ σε ένα φίδι, δεν θα ευχόμουν ποτέ στο πιο χαμερπές και δυστυχισμένο πλάσμα της γης, να περάσει όσα υπέφερα εγώ, για πράγματα για τα οποία δεν είμαι ένοχος. Αλλά έχω πειστεί πως είμαι ένοχος για όλα όσα υποφέρω. Υποφέρω γιατί είμαι ριζοσπάστης και, αλήθεια, είμαι ριζοσπάστης. Υποφέρω γιατί είμαι Ιταλός και, αλήθεια, είμαι Ιταλός. Υποφέρω περισσότερο απ’ όλα για την οικογένειά μου και την αγαπημένη μου, παρά για τον εαυτό μου. Αλλά είμαι τόσο σίγουρος πως έχω το δίκιο με το μέρος μου, ώστε αν μπορούσατε να με εκτελέσετε δυο φορές, και αν μπορούσα να ξαναγεννηθώ ακόμα δύο, θα ζούσα την ίδια ζωή και θα έκανα ότι έχω ήδη κάνει.»

Bartolomeo Vanzetti

 

«Αν δεν είχε συμβεί αυτό, θα μπορούσα να είχα ζήσει τη ζωή μου ανάμεσα σε γελοίους ανθρώπους. Θα μπορούσα να είχα πεθάνει απαρατήρητος, άγνωστος, αποτυχημένος. Αυτό είναι η σταδιοδρομία μας και ο θρίαμβός μας. Ποτέ, σε όλη μας τη ζωή, δεν θα μπορούσαμε να ελπίσουμε να κάνουμε τόσα πολλά για την ανοχή στη διαφορετικότητα, τη δικαιοσύνη, την κατανόηση ανθρώπου από άνθρωπο, όπως κάνουμε τώρα, κατά λάθος. Τα λόγια μας – οι ζωές μας – οι πόνοι μας – είναι ένα τίποτα! Η αφαίρεση της ζωής μας, της ζωής ενός καλού παπουτσή κι ενός πωλητή ψαριών – είναι τα πάντα!»

Nicola Sacco

“HERE’S TO YOU”
(Lyrics by Joan Baez, Music by Ennio Morricone)

Here’s to you, Nicola and Bart
Rest forever here in our hearts
The last and final moment is yours
That agony is your triumph

 

Σχετικοί σύνδεσμοι:

Sacco and Vanzetti Commemoration Society

Αφιέρωμα από το blog “Έγκλημα και Τιμωρία” (μέρος Ι)

Αφιέρωμα από το blog “Έγκλημα και Τιμωρία” (μέρος ΙΙ)

Άπόσπασμα από την τηλεοπτική εκπομπή “Πανόραμα του Αιώνα”

Διαφορετική εκτέλεση του “Here’s to You”