Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Ιανουαρίου 2010

Πέθανε σήμερα, από καρδιακή προσβολή στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, ο πολύ σημαντικός βορειοαμερικανός ιστορικός, θεατρικός συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής Howard Zinn, κατά πολλούς η σημαντικότερη προσωπικότητα της σύγχρονης αριστεράς στις ΗΠΑ.

Μας άφησε κληρονομιά τη συμμετοχή στην πρώτη γραμμή των αγώνων κατά του πολέμου στο Βιετνάμ και υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων των αφροαμερικανών, πάνω από είκοσι βιβλία, με πιο γνωστά την Ιστορία του Λαού των Ηνωμένων Πολιτειών και Από την Ιστορία στην Πράξη και θεατρικά έργα όπως Ο Μαρξ στο Σόχο.

Στην αυτοβιογραφία του [You Can’t Be Neutral on a Moving Train, Beacon Press, Βοστόνη 2002], σημείωνε ότι η αντικειμενικότητα ουδέποτε υπήρξε στόχος στα μαθήματα που παρέδιδε. «Ήθελα οι φοιτητές να φεύγουν από την τάξη όχι απλά καλύτερα πληροφορημένοι, αλλά προετοιμασμένοι να παρατήσουν την ασφάλεια της σιωπής, πιο έτοιμοι να μιλήσουν, να δράσουν ενάντια στην αδικία όπου την έβλεπαν. Αυτή, φυσικά, ήταν μια συνταγή για φασαρίες» (TVXS).

  (περισσότερα…)

Read Full Post »

.

Η Όπερα της Πεντάρας είναι ένα έργο θηριώδες.

.

 Γραμμένο την περίοδο του μεσοπολέμου, λίγο πρίν από το μεγάλο χρηματοοικονομικό Κραχ του 1929,  περιγράφει μιαν εποχή που μοιάζει εκπληκτικά, αν όχι τρομακτικά, στις δικές μας μέρες. Ένα ολόκληρο σύστημα γυρνάει στις καταβολές του και ξαναρχίζει…

 Η υπόθεση του έργου των Μπέρτολτ Μπρεχτ  [Bertolt Brecht] και Κουρτ Βάιλ   [Kurt Julian Weill] είναι πολύ γνωστή, καθώς είναι από τα πιο αγαπημένα έργα του διεθνούς ρεπερτορίου, ενώ μετρά περίπου 10.000 σκηνικές παρουσιάσεις παγκοσμίως από την πρώτη ιστορική στο Βερολίνο το 1928! Περιγράφει τον κόσμο της παρανομίας και κάνει τις αναγωγές αναπόφευκτες.

 Η εικονοποιητική δυνατότητα  της Όπερας της Πεντάρας είναι επικίνδυνη για όποιον σκηνοθέτη την προσεγγίσει ως βιτρίνα τελικών σκηνικών προϊόντων κι αφεθεί να παρασυρθεί στη γοητεία τους. Μοιάζει με σειρά  σχεδόν αυτοτελών επεισοδίων, που δομούν ωστόσο μια δραματουργική ραχοκοκαλιά παρά την θεατρική τους αυτάρκεια.

.

ο σκηνοθέτης Robert Wilson

Στα χέρια του Ρόμπερτ Ουίλσον [Robert Wilson] το έργο αυτό μπορούσε να κινδυνεύσει σε σημαντικό βαθμό για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Ο Τεξανός σκηνοθέτης  είχε στη διάθεση του το φαντασμαγορικό κόσμο της λούμπεν παρανομίας φτιαγμένο με τα ιριδίζοντα υλικά του γερμανικού καμπαρέ του μεσοπολέμου! Ζητιάνοι, πόρνες, κλέφτες, μαχαιροβγάλτες, αγύρτες και κομπιναδόροι, σε σκηνές πότε στη φυλακή και στο πορνείο, πότε στο κρησφύγετο και στο ικρίωμα, όλα αυτά είναι ψηφίδες που θυμίζουν την Αυλή των Θαυμάτων του [μεγάλου αλητογράφου] Βίκτωρ Ουγκώ!  Ένα συμπάν σε συνδιαλλαγή με το κατεστημένο που το τροφοδοτεί, το νόμο, τη θρησκεία, την πολιτική εξουσία, τις αρχές καταστολής. Πόσο εύκολο είναι να μην παρασυρθεί ένας σκηνοθέτης σε μια βερμπαλιστική ρητορεία εικόνων, ιδίως όταν είναι γνωστός για τη φορμαλιστική  ταυτότητα των παραστάσεων του; Πώς θα μπορούσε να συνομιλήσει με το βαθιά στρατευμένο θέατρο των Μπερτολτ  Μπρέχτ και Κουρτ Βάιλ και να κρατήσει και τις ισορροπίες ένας εστέτ κι απολιτίκ δημιουργός; Το κυριότερο: πώς θα μπορούσε να αποδείξει με ανανεωμένο και φρέσκο τρόπο την επικαιρότητα της Όπερας της Πεντάρας  ογδόντα χρόνια μετά; (περισσότερα…)

Read Full Post »

 

H φωτό από Cubadebate  

Οι φτωχοί συνήθως γίνονται πρώτο θέμα των ειδήσεων ως δράστες στυγερών εγκλημάτων ή θύματα φυσικών καταστροφών, σύμφωνα με τον Εντουάντο Γκαλεάνο. Πριν ένα χρόνο περίπου είχαμε ξανασχοληθεί με την Αϊτή, με αφορμή την επισιτιστική κρίση που ακολούθησε τις τρεις διαδοχικούς καταστροφικούς τυφώνες (βλ. ανάρτηση Η Πριγκίπισσα της Λάσπης). Η Ισπανιόλα είχε την ατυχία να είναι το πλησιέστερο μεγάλο νησί των Αντιλλών προς την Ευρώπη. «Ανακαλύφθηκε» (λες και προηγουμένως δεν υπήρχε) από το πρώτο ταξίδι του Χριστόφορου Κολόμβου το 1492. Παρόλο που δεν ήταν τόσο πλούσια σε πολύτιμα μέταλλα και πρώτες ύλες όσο άλλα μέρη, το δυτικό τμήμα της, η κατοπινή Αϊτή, πέρασε διαδοχικά σε χέρια Ισπανών, πολυεθνικών πειρατών, Γάλλων, Βορειοαμερικανών, ντόπιων ολιγαρχών και δικτατόρων. Το 1804 οι εξεγερμένοι μαύροι σκλάβοι – οι οποίοι αποτελούσαν το 90% του πληθυσμού – κατέκτησαν την ανεξαρτησία τους και έγιναν το πρώτο ελεύθερο κράτος του δυτικού ημισφαιρίου, η πρώτη μαύρη δημοκρατία και η πρώτη χώρα που κατήργησε επίσημα τη δουλεία. Λίγο αργότερα (1822) θα γινόταν το πρώτο κράτος που θα χαιρέτιζε την Ελληνική Επανάσταση και θα αναγνώριζε το ακόμα ασύστατο νεοελληνικό κράτος.

 

Οι αποικιοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής δε συγχώρεσαν ποτέ τη μικρή ατίθαση χώρα που τσαλάκωσε τόσο προκλητικά την αλαζονεία και παντοδυναμία τους. Ο Εντουάρντο Γκαλεάνο καταγράφει στα βιβλία του, με το δικό του λογοτεχνικό τρόπο, μερικά από τα εγκλήματα των μεγάλων αποικιοκρατικών και ιμπεριαλιστικών δυνάμεων κατά της Αϊτής. Το πρώτο απόσπασμα προέρχεται από τη Μνήμη της Φωτιάς, το δεύτερο από τις Ανοιχτές Φλέβες της Λατινικής Αμερικής και τα επόμενα από τους Καθρέφτες.    

 

1496 

Ο Βαρθολομαίος Κολόμβος, αδερφός και αξιωματικός του Κολόμβου, παρευρίσκεται στο κάψιμο ανθρώπινης σάρκας.

 Έξι άνδρες εγκαινιάζουν την πυρά της Αϊτής. Ο καπνός φέρνει βήχα. Οι έξι θα καούν προς τιμωρία και παραδειγματισμό, γιατί έθαψαν κάτω από τη γη τις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας, που ο μοναχός Ραμόν Πανέ τους είχε δώσει για προστασία και παρηγοριά δική τους.

 […] Κανείς δεν έκανε τον κόπο να τους ρωτήσει γιατί έθαψαν τις εικόνες. Νόμιζαν πως οι καινούριοι θεοί θα γονιμοποιούσαν το σπόρο του καλαμποκιού, του γιούκα, της πατάτας και του φασολιού.

  

1802 

Λίγο μετά αφότου αιχμαλωτίστηκε ο στρατηγός Τουσσαίν Λουβερτύρ, αρχηγός της εθνοφρουράς των σκλάβων, ο στρατηγός Λεκλέρκ έγραφε απ’ το νησί στο Ναπολέοντα, το γαμπρό του: “Ιδού η γνώμη μου για τη χώρα αυτή: πρέπει να εξολοθρεύσουμε όλους τους νέγρους απ’ τα βουνά, άντρες και γυναίκες, και να κρατήσουμε μόνο τα παιδιά κάτω των δώδεκα ετών, να εξοντώσουμε το ήμισυ των Μαύρων απ’ τις πεδιάδες και να μην αφήσουμε στην αποικία μήτε ένα μιγάδα με γαλόνια”. Το τροπικό κλίμα εκδικήθηκε το Λεκλέρκ. Προσβληθείς από vomito negro πέθανε, παρά τους μαγικούς εξορκισμούς της Παυλίνας Βοναπάρτη, χωρίς να μπορέσει να πραγματοποιήσει το σχέδιό του.

   

1804 

Δεκαοχτώ στρατηγοί του Ναπολέοντα είχαν θαφτεί στο εξεγερμένο νησί. Το νέο έθνος, που γεννήθηκε μέσα στο αίμα, ήταν καταδικασμένο στο εμπάργκο και την απομόνωση: κανείς δεν αγόραζε από αυτό, κανείς δεν του πουλούσε τίποτα, κανείς δεν το αναγνώριζε. Επειδή δεν έμεινε πιστή στον αποικιοκράτη αφέντη της, η Αϊτή αναγκάστηκε να πληρώσει στη Γαλλία εξωφρενική αποζημίωση. Η Γαλλία, με πληγωμένη την αξιοπρέπειά της, επέβαλε, για να αναγνωρίσει επίσημα την Αϊτή, αυτό το αντίτιμο σαν εξιλέωση, και η Αϊτή το πλήρωνε επί ενάμιση αιώνα.

 […] Ο Τόμας Τζέφερσον είχε προειδοποιήσει από την αρχή ότι έπρεπε να περιοριστεί η επιδημία σ’ εκείνο το νησί, γιατί έδινε το κακό παράδειγμα.

 Η επιδημία, το κακό παράδειγμα: ανυπακοή, χάος, βία. Στη Νότια Καρολίνα, ο νόμος επέτρεπε τη φυλάκιση οποιουδήποτε μαύρου ναύτη, όσο το πλοίο βρισκόταν στο λιμάνι, ώστε να αποτραπεί τυχόν κίνδυνος μετάδοσης της επιδημίας που απειλούσε ολόκληρη την Αμερική. Στη Βραζιλία εκείνη η επιδημία ονομαζόταν αϊτιανισμός.

    

1915 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στην Αϊτή. Ο Ρόμπερτ Λάνσινγκ, εξ ονόματος της κυβέρνησης, εξήγησε ότι η μαύρη φυλή, δεν μπορούσε να κυβερνηθεί από μόνη της, καθώς “έχει έμφυτη μέσα της την άγρια ζωή και είναι ανίκανη από τη φύση της για τον πολιτισμό”. Οι εισβολείς παρέμειναν δεκαεννιά χρόνια. Τον πατριώτη Σαρλμάν Περάλτ τον σταύρωσαν σε μια πόρτα.

    

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Apaga la radio compañera
hay tantas cosas para conversar
no preguntes cuántas veces por segundo
mueve las alas el colibrí
pregunta por ejemplo
¿qué estamos haciendo por Haití?
 
Κλείσε το ράδιο συντρόφισσα
Υπάρχουν τόσα πράγματα να πούμε
Μη ρωτάς πόσες φορές το δευτερόλεπτο
Κουνάει τα φτερά του το κολιμπρί
Ρώτα για παράδειγμα
Τι κάνουμε για την Αϊτή;
 
 
Στίχοι, μουσική και ερμηνεία: Ali Primera

Read Full Post »

Older Posts »